Genderqueer/nl

Genderqueer, ook wel GenderQueer of gender queer genoemd, is een paraplu term dat verwijst naar beide non-normatieve genderidentiteit en genderexpressie. De label kan ook gebruikt worden door individuen die zich willen identificeren als queer of non-normatief gender zonder meer specifiek te zijn over de aard van hun gender.

Als een paraplu term heeft genderqueer een vergelijkbare reikwijdte als non-binair, veel non-binair-identificerende individuen beschouwen henzelf ook genderqueer. Alhoewel, de termen hebben verschillende historische reikwijdtes en bijbetekenissen. Het woord genderqueer werd tenminste tien jaar voor non-binair gebruikt.

Geschiedenis
De term genderqueer was als eerst genoemd in de jaren '90 als 'Gender Queer', en was voor een tijdje geschreven als 'GenderQueer' voordat het een enkel woord werd. De originele betekenis was letterlijk queer gender, iedereen die voelde dat de manier waarop zij gender ervaarden of uitten queer was. De term draagt de non-normatieve en anti-assimilationistische connotaties van de Queer Movement en past deze toe tot gender, in plaats van seksualiteit.

Het eerst bekende gebruik of de term is door Riki anne Wilchins in de Spring 1995 nieuwsbrief van Transexual Menace.

Another early usage of the term was by Riki Anne Wilchins in the Spring 1995 newsletter of Transexual Menace:

"...this is not just one more civil rights struggle for one more narrowly-defined minority. It's about all of us who are genderqueer: diesel dykes and stone butches, leatherqueens and radical fairies, nelly fags, crossdressers, intersexed, transsexuals, transvestites, transgendered, transgressively gendered, and those of us whose gender expressions are so complex they haven’t even been named yet."

Riki Wilchins' essay van de 2002 bloemlezing GenderQueer omschrijft hoe de originele 'Gender Queers' de label hadden aangenomen omdat de bedoeld-om-zo-inclusief-te-zijn paraplu term transgender had begonnen het sterkst geassocieerd te zijn met transseksueel, binair gender identificerende mensen en een medische transitie, waardoor diegenen die niet in deze dominante transgender narrative passen, naar buiten worden geschoven.

Tegen 1999/2000 gebruikten online gemeenschappen zoals de Sphere mailing list de term genderqueer als een paraplu om een aantal non-binaire genderidentiteiten en identificaties die nu onder de non-binaire paraplu gedacht worden, onder één te brengen. Tijdens het volgende decennium werd genderqueer als een standalone identiteit ontwikkelt met bijzondere (sub)culturele verwachtingen en connotaties, terwijl de neiging om bepaalde ervaringen onder zijn paraplu te identificeren leek af te nemen. Beide toepassingen zijn echter nog steeds zichtbaar in verschillende online en persoonlijke gemeenschappen.

Verschil tussen Genderqueer en Non-binair
Genderqueer betekent een non-normatief of 'queer' gender terwijl non-binair 'gender dat buiten het binair gender model valt' betekent. Beide termen zijn extreem vergelijkbaar in reikwijdte, maar in de praktijk zijn hun bijbetekenissen aanzienlijk verschillend.

Genderqueer komt met de anti-assimilationistische politieke connotaties van queer, wat een teruggewonnen belediging is met sterke associaties met een tegenculturele seksualiteitsbeweging dat zich onderscheidt van de mainstream LHBT gemeenschap. (Onthoud dat het woord 'queer' nog steeds actief wordt gebruikt als kleinerend en haattoespraak in vele regio's.) Genderqueer impliceert een vergelijkbare tegencultuur, zich onderscheidend van de mainstream transgender redevoering. De meeste genderqueer mensen vinden zichzelf ook queer en er is een sterke trend van het afwijzen van het binair gender en normatieve geslachtsrollen in de Queer Movement in zijn geheel.

Daarentegen is non-binair meer politiek neutraal in zijn connotaties. Non-binair was bedacht als een omschrijvende term, origineel gewoon 'non-binair gender', dat gebruikt werd om de reeks ervaringen die buiten het binair gender model vielen, te omschrijven. Er is geen tegenculturele anti-transgender redevoering connotatie, ook is er geen connotatie van associatie met de wijdere Queer Movement. Non-binair is bedoeld om gewoon een wijd gebied van identiteiten en ervaringen te omvatten, zonder te proberen hun politieke of culturele filosofieën en aansluitingen te omschrijven.

Geobserveerde verschillen tussen mensen met elke identiteit
Terwijl genderqueer en non-binair theoretisch extreem vergelijkbaar in hun reikwijdte als paraplu termen zijn, leunt in de praktijk genderqueer meer naar diegenen die zich identificeren als als queer gender, terwijl non-binair de neiging heeft om diegenen aan te trekken die specifieke trans* of transgendere identiteiten hebben die buiten het gender binair vallen.

Genderqueer-identificerende mensen lijken waarschijnlijker binaire genderidentiteiten te houden, terwijl ze hun genderexpressie of genderprestatie als queer of non-normatief beschouwen, terwijl non-binair-identificerende mensen waarschijnlijker zijn om hun genderidentiteit (of het gebrek aan genderidentiteit) als buiten-binair te beschouwen. Genderqueer-identificerende mensen lijken waarschijnlijker om zichzelf queer of een lid van de queer gemeenschap te noemen.

Non-binair-identificerende mensen lijken over het algemeen meer comfortabel henzelf transgender te noemen en er is ook meer kans dat ze de taal van gender dysforie gebruiken. Het aannemen van de term 'non-binair' door delen van de genderqueer gemeenschap weerspiegelt mogelijk een trend om de taal van de transgenderrechtenbeweging over te nemen om gebruik te maken van en uit te breiden met de wettelijke bescherming die transgendere mensen nu in sommige plaatsen aangeboden krijgen. Non-binair-identificerende mensen zullen waarschijnlijk eerder toegang zoeken tot transgender medische zorg of wettelijke erkenning (transitie)

Sommige non-binaire mensen wijzen de term genderqueer af als een paraplu term omdat ze beledigd zijn geassocieerd te zijn met queer seksualiteit, of ze zien queer nog steeds als een scheldwoord.

Ondanks deze trends en connotaties worden beide termen gebruikt door sommige leden van elke groep en kunnen ze daarom beschouwd worden als wijde, inclusieve paraplu termen. Sommige genderqueer-identificerende mensen hebben gezocht naar 'transitie', sommige non-binair-identificerende mensen hebben binaire genderidentiteiten en beschouwen henzelf non-binair door genderexpressie, en het is tegenwoordig gewoon voor non-binair-identificerende individuen om zich ook te identificeren als genderqueer (zeker omdat deze term van tenminste tien jaar vóór non-binair dateert).

Is Genderqueer Transgender?
Er is controversie binnenin de genderqueer gemeenschap over de vraag of genderqueer mensen onder de transgender paraplu vallen. Ondanks het werk van Leslie Feinberg in de jaren '90 om transgender te beschouwen als een brede en inclusieve paraplu term die alle vormen van 'transgressief gender' omvat, is de term genderqueer ontstaan uit een frustratie over de associatie tussen transgender en transseksualiteit, gender dysforie en het dominante transgenderverhaal.

Het is gewoon voor genderqueer-identificerende mensen om trans en transgender als synoniemen van transitie te beschouwen en dus genderqueer claimen als een niet-transgender identiteit. Dit is vooral waar bij mensen die genderqueer zijn door slechts genderexpressie, maar dit is ook van toepassing bij sommige genderqueer mensen die comfortabel zijn met hun lichaam en zien transgender als synoniem van fysieke gender dysforie. Als zodanig is het belangrijk om te erkennen dat niet alle mensen die deze identiteiten houden henzelf beschouwen onder de transgender paraplu te vallen, wanneer je over genderqueer en non-binaire mensen praat.

Beroemde mensen
Beroemde mensen die specifiek henzelf omschrijven met de label 'genderqueer' bevatten:
 * musicus JD Samson
 * porno acteur Jiz Lee
 * model Rain Dove
 * zanger, songwriter en acteur Kieran Strange

For more, see this wiki's genderqueer people category.

Genderqueer characters in fiction
There are many more characters in fiction who have a gender identity outside of the binary. The following are only some of those characters who are specifically called by the word genderqueer, either in their canon, or by their creators.


 * In Rhiannon Collett's play Wasp, the protagonist Wasp is genderqueer.
 * In Ann Roberts' young adult book In The Silences, the protagonist Kaz describes themself as nonbinary and genderqueer.
 * Creators of the webcomic Mahou Shonen FIGHT! have "confirmed that Raji and Raji's fiancé both identify as gender queer and non-conforming".
 * Whirlwind, by Reese Morrison, is a collection of interconnected short romance/sex stories. One of the main characters, Carla, describes himself as genderqueer and masculine-of-center.

Zie ook

 * Nonbinary gender
 * Gender nonconformity
 * Gender variant
 * Genderqueer flag
 * Intergender
 * Androgyne

Externe links

 * Wikipedia's Genderqueer article
 * Genderqueer Identities
 * Genderqueer Identities: The Non-binary vs Genderqueer Quandary
 * Riki Wilchin's essay on the origins of Genderqueer from the 2002 anthology GenderQueer
 * A Gender by Any Other Name: What Does the Term Genderqueer Mean to Us in 2021?